امپراتوری روم در کنار ایران و یونان از ابرقدرت‌های تمدن‌های باستانی به حساب می‌آید و گشت‌وگذار در حوادث تاریخی‌اش به اندازه‌ای جذاب است که هر کسی ذره‌ای به تاریخ علاقه‌مند باشد تماشای فیلم‌هایی با مضمون این امپراتوری را از دست نمی‌دهد.

آثار سینمایی درباره‌ی روم باستان بی‌شمار است؛ بعضی جنگ‌های خون‌بار این امپراتوری را دستمایه‌ی فیلم‌های اکشن قرار می‌دهند و بعضی دیگر هم با توسل به داستان‌های رمانتیک و مثلث‌های عشقی، درام‌هایی را در بستر این دوران حادثه‌خیز خلق می‌کنند اما در هر حالت نتیجه احتمالا فیلم پرهزینه و خوش‌رنگ و لعابی از آب درمی‌آید که حداقل از نظر بصری به شدت چشم‌نواز است.

در کنار همه‌ی این موارد تحریف تاریخی هم جز جدانشدنی بسیاری از فیلم‌های تاریخی است که درباره‌ی امپراتوری روم ساخته می‌شود. هالیوود معمولا ترجیح می‌دهد به جای تکیه بر مستندات تاریخی فیلم‌های قهرمان محور پرفروشی بسازد که سندیتی ندارند و فقط چشم‌نواز هستند؛ با این اوصاف بعضی از گزینه‌های این فهرست هم از این ماجرا مصون نیستند و باگ‌های تاریخی زیادی دارند.

در ادامه ۱۰ فیلم تاریخی برتر که بخشی از حوادث پرفراز و نشیب امپراتوری روم را دستمایه‌ی داستان‌هایشان قرار دادند را با هم بررسی می‌کنیم. گزینه‌های این فهرست بر اساس افزایش امتیاز راتن تومیتوز مرتب شدند.

۱۰- پمپی (Pompeii)

پمپی

  • سال انتشار: ۲۰۱۴
  • کارگردان: پل دبلیو.اس. اندرسون
  • بازیگران: کیت هرینگتون، امیلی براونینگ، کیفر ساترلند، جرید هاریس، جسیکا لوکاس
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۵.۵ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۲۷ از ۱۰۰

پمپی یکی از پر سر و صدا ترین فیلم‌های کیت هرینگتون در هالیوود است که از محبوبیت زیاد او در سریال ارزشمند بازی تاج و تخت نشات می‌گیرد. البته این فیلم با نقدهای عمدتا منفی از سوی منتقدان مواجه شد و بسیاری آن را کپی ضعیفی از گلادیاتور ریدلی اسکات دانستند. با این وجود با استقبال خوب مخاطبان همراه بود و اگر به دنبال یک حماسه‌ی سرگرم‌کننده از صندل و شمشیر هستید، می‌توانید روی آن حساب باز کنید.

پمپی همان‌طور که از نام آن مشخص است از یک فاجعه‌ی تاریخی الهام گرفته و ماجرای تلخ و واقعی سوختن شهر پمپی را به عنوان بستر یک ماجرای عاشقانه‌ی خیالی انتخاب کرده است. پمپی یکی از شهرهای متمدن امپراتوری روم و در منطقه‌ای حوالی ناپل امروزی قرار داشت که به دلیل فوران آتش‌فشان وزوو در سال ۷۹ میلادی در عرض چند دقیقه با خاک یکسان شد و هیچ کدام از ساکنان آن فرصت فرار پیدا نکردند.

فیلم پمپی درباره‌ی پسر بچه‌ای است که پس از کشته شدن تمام اعضای خانواده‌اش به بردگی گرفته و در بزرگ‌سالی به یک گلادیاتور ماهر (کیت هرینگتون) تبدیل می‌شود که برای شرکت در میدان‌های نبرد به شهرهای مختلف سفر می‌کند. در یکی از این سفرها به شهر پمپی و در دل نبرد گلادیاتوری درگیر ماجرای عاشقانه‌ای می‌شود.

پمپی ملغمه‌ای از ژانرهای مختلف است؛ اکشن، درام، تاریخی و همه‌ی این‌ها باید به یک فاجعه‌ی واقعی ختم شود که نتیجه‌ی آن کاملا مشخص است. با این همه علیرغم همه‌ی انتقاداتی که به درست به بخش‌های مختلف فیلم وارد شد، در مجموع اثر سرگرم‌کننده‌ای است و برای مخاطبانی که دوست دارند جان اسنو را در جهانی موازی به جای پوشیدن پوستین خرس در پوشش گلادیاتورها ببینند، گزینه‌ی بسیار مناسبی است.

  • بهترین فیلم‌های تاریخی قرن ۲۱ که باید ببینید

۹- عقاب (The Eagle)

عقاب

  • سال انتشار: ۲۰۱۱
  • کارگردان: کوین مک دونالد
  • بازیگران: چنینگ تیتوم، جیمی بل، دونالد ساترلند، مارک استرانگ، طاهر رحیم
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۶.۲ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۳۹ از ۱۰۰

علیرغم نظرات مختلف درباره‌ی بازی چنینگ تیتوم در نقش شخصیت اصلی، عقاب یک فیلم تماشایی درباره‌ی بخشی از تاریخی امپراتوری روم است و از آن جایی که در آن دوره انگلستان هم بخشی از این امپراتوری قدرتمند بود، به تاریخ بریتانیای امروزی هم گذری می‌زند.

ماجرا درباره‌ی لژیون نهم امپراتوری روم است که به صورت ناگهانی در کوهستان‌های اسکاتلند ناپدید می‌شود و تا چند سال هیچ اثری از سربازان آن پیدا نمی‌شود (به بزرگ‌ترین گروه نظامی ارتش روم باستان لژیون می‌گفتند و به سربازان این گروه لژیونر. بزرگی لژیون تقریبا برابر با تیپ در ارتش‌های امروزی است). پس از بیست سال مارکوس آکوئیلا (چنینگ تیتوم) مامور می‌شود برای پیدا کردن این لژیون و فرمانده‌ی آن که از قضا پدرش هم هست به کوهستان‌های اسکاتلند سفر کند.

عقاب در مجموع اثر سرگرم‌کننده‌ای است که علاقه‌مندان به فیلم‌های اکشن و تاریخی با چاشنی نبرد گلادیاتورها حتما از آن استقبال خواهند کرد.

۸- آگورا (Agora)

آگورا

  • سال انتشار: ۲۰۰۹
  • کارگردان: آلخاندرو آمنابار
  • بازیگران: ریچل وایس، مکس مینگلا، اسکار آیزاک، همایون ارشادی، اشرف برهوم
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۷.۲ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۵۳ از ۱۰۰

وقتی صحبت از تاریخ امپراتوری روم می‌شود احتمالا جنگ‌های خون‌بار و نبردهای گلادیاتوری اولین مواردی هستند که به ذهنتان می‌رسد. با این وجود ساختار اجتماعی و سیاسی روم درست به‌اندازه‌ی جنبه‌های نظامی این امپراتوری اهمیت داشتند. آگورا فیلمی است که به این بخش‌های مهجورتر تاریخ می‌پردازد.

آگورا روایتگر بخشی از زندگی‌نامه‌ی واقعی بانوی منجم و ریاضی‌دان به نام هیپاتیا (ریچل وایس) است. او در سده‌ی پنجم میلادی در اسکندریه که در آن دوره تحت سلطنت امپراتوری روم قرار داشت زندگی می‌کرد و به عنوان آخرین کتاب دارِ کتابخانه‌ی اسکندریه شناخته می‌شود. هیپاتیا درگیر مثلث عشقی می‌شود که در یک ضلعش برده‌اش داووس (مکس مینگلا) و در ضلع دیگرش اشراف‌زاده‌ای به نام اریستس (اسکار آیزاک) قرار دارد. ماجراهای عاشقانه‌ی او هم زمان می‌شود با سلطه‌ی مسیحیان افراطی بر شهر که با علم به شدت مخالف بودند و حضور یک زن دانشمند را به هیچ عنوان تاب نمی‌آوردند.

البته لازم به ذکر است که این ماجراهای عاشقانه زاده‌ی ذهن نویسندگان فیلم است و تنها به منظور بالا بردن بار دراماتیک به زندگی‌نامه‌ی واقعی هیپاتیا اضافه شده است. جالب است بدانید همایون ارشادی بازیگر پرافتخار کشورمان هم در این فیلم حضور دارد.

حالا که اسکار آیزاک با فیلم‌های «شمارنده کارت» (The Card Counter)، «تل‌ماسه» (Dune) و سریال «صحنه‌هایی از یک ازدواج» (Scenes from a Marriage) به یکی از محبوب‌ترین بازیگران امسال تبدیل شده است، تماشای یکی از آثار تاریخی کارنامه‌ی او که از قضا به امپراتوری روم می‌پردازد، خالی از لطف نیست.

  • ۱۰ نقش دوست‌داشتنی اسکار آیزاک که او را به‌عنوان ستاره تثبیت کردند

۷- سنتورین (Centurion)

سنتورین

  • سال انتشار: ۲۰۱۰
  • کارگردان: نیل مارشال
  • بازیگران: مایکل فاسبندر، دومینیک وست، اولگا کوربلنکو، لیام کانینگهام، دیوید موریسی
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۶.۳ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۶۱ از ۱۰۰

سنتورین هم مثل عقاب به تسلط امپراتوری روم بر بخش‌هایی از بریتانیا می‌پردازد که از قضا در این جا یکی از قبایل بومی اسکاتلند است. ماجرا درباره‌ی گروهی از لژیونرهای ارتش روم است که تنها بازماندگان یک حمله‌ی غافلگیر کننده هستند. آن‌ها باید برای زنده ماندن بجنگند و این در حالی است که میان مردمان بومی به نام پیکت‌ها گیر افتادند که برای حفظ قلمروشان از هیچ اقدام خشونت باری از جمله سلاخی فروگذار نمی‌کنند.

سنتورین از یک ماجرای واقعی اقتباس شده است و اجرای بی‌نقص مایکل فاسبندر با واکنش‌های مثبت منتقدان و مخاطبان همراه بود. اگر به دنبال یک فیلم اکشن تمام‌عیار با لحظات خون‌بار هستید که در بستری از تاریخ روم باستان اتفاق می‌افتد، تماشای سنتورین را حتما در برنامه‌تان قرار دهید.

۶- مجموعه تلویزیونی آتیلا (Attila)

مجموعه تلویزیونی آتیلا

  • سال انتشار: ۲۰۰۱
  • کارگردان: دیک لوری
  • بازیگران: جرارد باتلر، رولو ویکس، لیام کانینگهام، نایجل ویتمی
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۶.۷ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۶۷ از ۱۰۰ (امتیاز تماشاگران)

وقتی صحبت از سقوط امپراتوری روم می‌شود، هیچ کدام از مشارکت‌کنندگان تاریخی به‌اندازه‌ی قوم هون بدنام و وحشتناک نیستند و بدون شک در میان این قوم عظیم یک نام می‌درخشد و آن هم کسی نیست جز آتیلا که تاثیر مستقیمی در تضعیف این امپراتوری عریض و طویل داشت.

آتیلا قدرتمندترین رهبر قوم هون لقب داده شده است که در دوران حکومتش از سرسخت‌ترین دشمنان امپراتوری روم شرقی و غربی به حساب می‌آمد و حتی نامش بر تن قدرتمندترین سرداران رومی لرزه می‌انداخت. زندگی آتیلا بسیار پرفراز و نشیب است و از جمله شخصیت‌های تاریخی است که هنوز هم تکلیف بسیاری از تاریخدانان با او مشخص نیست؛ عده‌ای او را یک قهرمان توصیف می‌کنند و عده‌ای خون‌ریزترین انسان کره‌ی زمین!

با همه‌ی این‌ها زندگی آتیلا پتانسیل سینمایی زیادی دارد و به همین دلیل هم بخش‌های مختلف آن تا به حال بارها و بارها موضوع اقتباس‌های سینمایی بوده است. مجموعه تلویزیونی آتیلا یکی از جالب‌ترین‌ها است که به دلیل زمان نسبتا طولانی‌اش به جنبه‌های مختلف زندگی این رهبر پرآوازه پرداخته است.

جرارد باتلر ایفاگر نقش آتیلا است و داستان سریال به صورت موازی از قلمرو قوم هون و تصمیم‌هایشان و امپراتوری روم و سردارهای قدر قدرتش روایت می‌شود. هر دو داستان در یک نقطه با یکدیگر تلاقی پیدا می‌کنند. اگر طرفدار سریال‌های تاریخی باشید احتمالا از تماشای این حماسه‌ی بلند لذت خواهید برد.

  • ۲۵ فیلم تماشایی که از بزرگ‌ترین رویدادهای تاریخ الهام گرفته‌اند

۵- گلادیاتور (Gladiator)

گلادیاتور

  • سال انتشار: ۲۰۰۰
  • کارگردان: ریدلی اسکات
  • بازیگران: راسل کرو، واکین فینیکس، کانی نیلسن، الیور رید، ریچارد هریس
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۸.۵ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۷۷ از ۱۰۰

وقتی صحبت از ساخت حماسه‌های تاریخی در سینما می‌شود، نام ریدلی اسکات می‌درخشد و در میان همه‌ی آثار او گلادیاتور رنگ و بوی دیگری دارد. این حماسه‌ی رومی به اندازه‌ای تاثیرگذار است که ردپای سکانس‌های مختلفش را می‌توان در بسیاری از فیلم‌های تاریخی دید. گلادیاتور به خاطر اصالت داستان، جلوه‌های ویژه، بازی‌های خوب و صد البته موسیقی شنیدنی یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینما لقب گرفته و کم‌تر کسی پیدا می‌شود که حداقل یک بار آن را ندیده باشد.

داستان گلادیاتور کاملا تخیلی است و در بستری تاریخی اتفاق می‌افتد. البته بعضی از شخصیت‌های آن از جمله کومودوس هم تا اندازه‌ی زیادی ریشه در واقعیت دارند. ماجرا درباره‌ی ماکسیموس (راسل کرو) یکی از ژنرال‌های پرآوازه‌ی روم است که پیش از مرگِ امپراتور مارکوس آئورلیوس به عنوان امپراتور بعدی انتخاب می‌شود. شاهزاده‌ی حسود کومودوس (واکین فینیکس) که از تصمیم پدرش آگاه شده دستور قتل ماکسیموس و تمام خانواده‌اش را صادر می‌کند. تقدیر به گونه‌ای رقم می‌خورد که ماکسیموس زنده می‌ماند و به عنوان برده فروخته می‌شود. او بعد از چند سال در جایگاه یک گلادیاتور برای انتقام بازمی‌گردد.

گلادیاتور در مجموع برنده‌ی پنج جایزه‌ی اسکار شد که از جمله‌ی آن‌های می‌توان به جایزه‌ی بهترین بازیگر نقش اول مرد برای راسل کرو اشاره کرد. بازی او در نقش ماکسیموس به اندازه‌ای به‌یادماندنی است که با گذشت بیش از دو دهه هنوز هم بسیاری او را با گلادیاتور به خاطر می‌آورند.

یکی از نقاط قوت این فیلم بدون شک موسیقی متن بی‌نظیر آن است که توسط آهنگساز برجسته هانس زیمر ساخته شد. قطعات موسیقی این فیلم به لطف مهارت زیمر انفجاری از احساسات مختلف از خشم و اندوه تا عشق و حماسه است.

محبوبیت گلادیاتور در سراسر دنیا به اندازه‌ای است که خبرهای زیادی مبنی بر ساخت قسمت دوم آن به گوش می‌رسید که تا همین چند وقت قبل در حد شایعه بودند اما ریدلی اسکات این موضوع را به صورت رسمی تایید کرد و ظاهرا حوادث آن مربوط به بیست و پنج سال پس از قسمت اول است. در هر صورت مخاطبان و منتقدان زیادی چشم‌انتظار این دنباله‌ی سینمایی هستند و امیدوارند خاطره‌ی خوش قسمت نخست خدشه‌دار نشود.

۴- بن هور (Ben Hur)

بن هور

  • سال انتشار: ۱۹۵۹
  • کارگردان: ویلیام وایلر
  • بازیگران: چارلتون هستون، جک هاوکینز، هایا هاراریت، استیون بوید، هیو گریفیث، خوزه گچی
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۸.۱ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۸۶ از ۱۰۰

بن هور از لحاظ خط روایی شباهت زیادی به گلادیاتور دارد با این تفاوت که تقریبا نیم قرن پیش از آن ساخته شده است و به نوعی الهام‌بخش بسیاری از فیلم‌های تاریخی با مضمون امپراتوری روم بود. جالب است بدانید در سال ۲۰۱۶ بازسازی از این فیلم انجام شد که اصلا موفق عمل نکرد و با واکنش‌های تند منتقدان و مخاطبان همراه شد.

شاهزاده‌ای یهودی به نام بن هور پس از اینکه توسط دوست دوران کودکی‌اش به دروغ به سو قصد به جان سزار متهم می‌شود، به بردگی گرفته و از خانه و کاشانه‌اش دور می‌شود. تا اینکه پس از سال‌ها برای پیدا کردن خانواده و البته انتقام به وطنش بازمی‌گردد.

سکانس مسابقه‌ی ارابه‌رانی در بن هور با ۹ دقیقه از طولانی‌ترین سکانس‌های فیلم‌های سینمایی به حساب می‌آید و موسیقی میکلوش روژا هم حس و حال ویژه‌ای به آن می‌دهد. جالب است که علیرغم طولانی بودن از تماشای این تعقیب و گریز خسته نمی‌شوید.

بن هور در مجموع نامزد ۱۲ اسکار شد که از این میان ۱۱ جایزه را از آن خود کرد که در نوع خودش رکورد مهمی به حساب می‌آید. در نهایت اگر به فیلم‌های تاریخی علاقه‌مندید تماشای این فیلم کلاسیک بی‌نظیر درباره‌ی روم باستان و مقامات سو استفاده گرش و صد البته سکانس جذاب و منحصربه‌فرد ارابه‌رانی را به هیچ عنوان از دست ندهید.

  • ۲۵۰ کارگردان برتر تاریخ سینما

۳- اسپارتاکوس (Spartacus)

اسپارتاکوس

  • سال انتشار: ۱۹۶۳
  • کارگردان: استنلی کوبریک
  • بازیگران: کرک داگلاس، لارنس الیویه، جین سیمونز، چارلز لاتن، پیتر اوستینوف
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۷.۳ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۹۳ از ۱۰۰

یکی از سنت‌های بی‌رحمانه در دوران امپراتوری روم به بردگی گرفتن انسان‌ها و استفاده‌ی ابزاری از آن‌ها در راستای مبارزات گلادیاتوری بود اما در میان تاریخ پرفراز و نشیب برده‌داری یک گلادیاتور شجاع به نام اسپارتاکوس معادلات را تغییر داد و با به راه انداختن لشکری از برده‌ها به مبارزه با امپراتوری روم برخاست.

فیلم ارزشمند استنلی کوبریک که از قضا یکی از بهترین حماسه‌های تاریخ سینما هم به حساب می‌آید، بخش‌هایی از زندگی اسپارتاکوس از دوران کودکی تا تبدیل شدن به رهبری تاثیرگذار و نبردهای نفس‌گیرش را دستمایه‌ی داستان پرفراز و نشیبش قرار داده است.

اسپارتاکوس علاوه بر این که ادای احترام درخوری به این اسطوره‌ی رومی است به عنوان یک مرجع تمام‌عیار به علاقه‌مندان تاریخ پیشنهاد می‌شود و علیرغم زمان نسبتا طولانی‌اش از تماشای سکانس‌های نبرد خون‌بارش لذت خواهید برد. این فیلم در مجموع برنده‌ی ۴ جایزه‌ی اسکار از جمله بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین فیلم‌برداری، بهترین طراحی لباس و بهترین تدوین شد.

۲- ژولیوس سزار (Julius Caesar)

ژولیوس سزار

  • سال انتشار: ۱۹۵۳
  • کارگردان: جوزف ال. منکیه‌ویچ
  • بازیگران: مارلون براندو، جیمز میسون، جان گیلگد، لوئیس کالهرن، ادموند اوبرایان، گریر گارسون
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۷.۳ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۹۵ از ۱۰۰

در تاریخ سینما آثار کمی وجود دارند که جرات پرداختن به زندگی ژولیوس سزار را داشته باشند به دلیل اینکه دوران حیات او و تاثیرش بر امپراتوری روم به اندازه‌ای پرفراز و نشیب است که نمایش آن در یک فیلم سینمایی کار بسیار دشواری است. جوزف ال. منکیه‌ویچ کارگردان لهستانی یکی از معدود افرادی است که به زندگی این شخصیت برجسته پرداخته و نتیجه‌ی نهایی به یکی از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما تبدیل شد.

این فیلم روایتگر دوران اوج قدرت سزار است که با ترور او توسط یکی از نزدیک‌ترین دوستانش بروتس همراه شد. همچنین تاثیر این مرگ ناگهانی بر اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی در بخش‌هایی از فیلم به تصویر کشیده می‌شود. ژولیوس سزار برنده جایزه‌ی اسکار بهترین کارگردانی هنری شد.

در نهایت علیرغم اینکه ژولیوس سزار کمی قدیمی به نظر می‌رسد اما از بهترین آثار کلاسیکی است که می‌توانید درباره‌ی بخش‌هایی از تاریخ پرفراز و نشیب امپراتوری روم تماشا کنید.

۱- سقوط امپراتوری روم (The Fall Of The Roman Empire)

سقوط امپراتوری روم

  • سال انتشار: ۱۹۶۴
  • کارگردان: آنتونی مان
  • بازیگران: سوفیا لورن، استیون بوید، الک گینس، جیمز میسون، کریستوفر پلامر
  • امتیاز IMDb به فیلم: ۶.۷ از ۱۰
  • امتیاز راتن تومیتوز به فیلم: ۱۰۰ از ۱۰۰

سقوط امپراتوری روم به عنوان شماره‌ی یک فهرست، موفق به کسب امتیاز راتن تومیتوز به صورت کامل شد که نشان می‌دهد از نظر منتقدان اثر ارزشمندی است و از ماندگارترین فیلم‌های تاریخ سینما به حساب می‌آید. جالب است بدانید از جمله آثاری است که ریدلی اسکات برای ساخت گلادیاتور بسیار از آن الهام گرفت و حوادث آن به نوعی پیش‌درآمد گلادیاتور است.

اگر به خاطر داشته باشید کمی قبل گفتیم بعضی از شخصیت‌های گلادیاتور از جمله کومودوس واقعی بودند، سقوط امپراتوری روم به بخشی از دوران امپراتوری او و به قدرت رسیدنش می‌پردازد. پس از مرگ مارکوس آئورلیوس که یکی از بهترین امپراتورهای روم هم بود، پسر نالایقش کومودوس به فرمانروایی رسید و این ماجرا زمینه اختلاف او با خواهرش لوسیا را فراهم کرد. جالب است بدانید این خواهر و برادر تمام عمرشان با هم درگیر بودند د و حتی چندین مرتبه به جان یکدیگر سو قصد کردند. البته ظاهرا در اواخر عمر به صلح رسیدند.

در نهایت اگر به زندگی اشراف‌زادگان رومی و جنگ‌های خون‌بارشان برای دستیابی به قدرت علاقه‌مندید، پیشنهاد می‌کنیم تماشای این درام تاریخی را به هیچ عنوان از دست ندهید.

منبع: screenrant